Δισκογράφημα για εκφυλιστική νόσο του μεσοσπονδύλιου δίσκου

Η εκφύλιση του μεσοσπονδύλιου δίσκου (αυτό που λέμε ''χαλασμένος δίσκος'') δεν συνοδεύεται πάντα από πόνο. Τί γίνεται λοιπόν με τον ασθενή που επισκέπτεται τον γιατρό για πόνο στην μέση (ή πιθανόν από την μέση) και παρουσιάζει ήπια ή πιο σοβαρά σημεία εκφύλισης του μεσοσπονδύλιου δίσκου στις απεικονιστικές εξετάσεις; Μπορεί να ενοχοποιηθεί με ασφάλεια ο εκφυλισμενος δισκος ώς αιτία του πόνου;

Η δισκογραφία είναι μία ελάχιστα επεμβατική διαγνωστική μέθοδος με την οποία ο θεράπων ιατρός αξιολόγεί την φυσιολογία και ανατομία του μεσοσπονδύλιου δίσκου ενώ την ίδια στιγμή δύναται να διενεργήσει δοκιμασίες άυξησης της πίεσης της περιοχής και πρόκλησης πόνου παρόμοιου ή όχι με αυτόν που παρουσιάζει ο ασθενής. Η δισκογραφία είναι σε θέση να ελέγχξει τον δισκογενή πόνο του ασθενούς δηλαδή τον πόνο που προκαλείται μέσα από τον μεσοσπονδύλιο δίσκο.

Η δισκογραφία δεν αποτελεί συχνή  ή εξέταση ρουτίνας εξέταση στην διαγνωστική προσέγγιση του ασθενούς με πόνο στην μέση (δισκογενούς αιτιολογίας) αλλά μπορεί να αποτελέσει χρήσιμη επικουρική διαγνωστική μέθοδο σε δύσκολα περιστατικά. Συνήθως διενεργείται όταν έχουν εξαντληθεί τα υπόλοιπα διαγνωστικά μέσα (μαγνητική και αξονική τομογραφία, αξονική μυελογραφία κ.α.) και υπάρχει ακόμα αμφιβολία για την διάγνωση και την περιοχή που προκαλεί πόνο. Συνήθως όταν διενεργείται δισκογράφημα ο ασθενής έχει ήδη εξαντλήσει και πολλές από τις συντηρητικές μεθόδους θεραπείας και ο σχεδιασμός πλέον κατευθύνεται προς χειρουργική επέμβαση. 

Μερικές φορές μπορεί να διενεργηθεί και ως αναλγητικό μέτρο (αναλγητικό δισκογράφημα).

Αποτελεί επίσης απαραίτητη εξέταση πριν από την διενέργεια θεραπευτικών μέτρων, όπως η μέθοδος discogel και η μέθοδος αναλγησίας δισκογενούς άλγους IDET (θεραπεία με ραδιοσυχνότητες).

Το δισκογράφημα διενεργείται όπως όλες οι τοπικές εγχύσεις της Σπονδυλικης Στήλης. Διενεργείται μόνο τοπική αναισθησία στο σημείο εισόδου της βελόνας και με την βοήθεια ειδικου ακτινοσκοπικού μηχανήματος παρακολουθείται η πορεία της προς τον μεσοσπονδύλιο δίσκο στόχο. Όταν εισέλθει η βελόνα μέσα στον δίσκο προωθείται πρότ κέντρο αυτού και τελικά εγχύεται σκιαγραφική ουσία. Η σκιαγραφική ουσία θα απεικοκίσει την ανατομία του μεσοσπονδύλιου δισκου (αξιολογείται με συγκεκριμένη κλιμακα - κλιμακα Dallas) αλλά το πιο σημαντικό θα αυξήσει την πίεση της περιοχής η οποία αν είναι επώδυνη θα προκαλέσει πόνο. Δεν αρκεί όμως μόνο αυτό αλλά θα πρέπει και ο ασθενής να μας επιβεβαιώσει ότι ο πόνος που προκλήθηκε μοιάζει με τον πόνο που έχει και τον απασχολεί. Επομένως η αξιολόγηση της εξέτασης εκτός από την εμπειρία του γιατρού έχει και την συμμετοχή του ασθενούς, και ίσως αυτή να είναι η πιο σημαντική παράμετρος της σωστής ερμηνείας του δισκογραφήματος.

Ανάλογα με τον πόνο που προκαλείται ο ασθενής δίνει μία από τις παρακάτω απαντήσεις:

1. όχι πόνος

2. μόνο αίσθημα πίεσης

3. πόνος που δεν μοιάζει με τον πόνο που απασχολεί τον ασθενή

4. πόνος που μοιάζει με τον πόνο που απασχολεί τον ασθενή

5. ακριβής αναπαραγωγή του πόνου

Παλαιότερα η εξέταση γινόταν όχι μόνο στον εκφυλισμένο (''χαλασμένο'') δίσκο αλλά και σε υγιή μεσοσπονδύλιο δίσκο για καταγραφή της διαφοράς απεικόνισης και πρόκλησης άλγους (συγκριτική εξέταση). Αυτό έχει πλέον καταργηθεί καθώς έχει αποδειχτεί ότι η δισκογραφία σε βάθος χρόνου μπορεί να αποδειχτεί παράγοντας κινδύνου για εκφύλιση του μεσοσπονδυλιού δίσκου σε βάθος χρόνου (επιφέρει έναν μικρό τραυματισμό). 

Μερικές φορές η εξέταση συνοδεύεται και με αξονική τομογραφια για καλύτερη και λεπτομερέστερη καταγραφής της ανατομίας και φυσιολογίας του μεσοσπονδύλιου δίσκου.

Η διάρκεια της εξέτασης είναι περίπου 35 λεπτά και μετά θα χρειαστεί να μείνετε ξαπλωμένος (-η) για ακόμα 20 λεπτά.

Ο πόνος που προκαλείται είναι στιγμιαίος και συνήθως δεν έχει διάρκεια (σπάνια μπορεί να διαρκέσει μερικές ώρες).  Μπορεί να διενεργηθεί τοπική έγχυση λιδοκαίνης και/ή κορτιζόνης (αναλγητικό δισκογράφημα). 

Αντενδείξεις

αλλεργία στο σκιαγραφικό

ενεργός λοίμωξη

ψυχοσωματικοί παράγοντες 

Επιπλοκές

Όπως σε όλες τις ιατρικές πράξεις μπορεί να υπάρξουν επιπλοκές, οι οποίες πάντως είναι σπανιότατες και καταγραφονται παρακάτω:

Δισκίτιδα (λοίμωξη του μεσοσπονδύλιου δίσκου)

Αιμορραγία, 

Τραυματισμος νευρικής ρίζας

Διάνοιξη μήνιγγας σπονδυλικού σάκου