Τί είναι η οστεοπόρωση;

Τι είναι η Οστεοπόρωση;

Η οστεοπόρωση είναι μία κατάσταση στην οποία μειώνεται η οστική πυκνότητα και τα οστά καθίστανται εύθρυπτα με αποτέλεσμα να είναι αδύναμα και εύθραυστα. Οι περισσότεροι νοσούντες δεν γνωρίζουν καν πως πάσχουν από οστεοπόρωση, έως ότου υποστούν κάποιο κάταγμα, συνηθέστερα στο ισχίο, σε σπόνδυλο ή στον καρπό.
Η οστεοπόρωση προκαλείται κυρίως από την ελλιπή πρόσληψη ασβεστίου, κατά τη νεαρή ηλικία, που οδηγεί στη δημιουργία σκελετού χαμηλής οστικής πυκνότητας και συνεπώς αδύναμων οστών. Η κορυφαία οστική πυκνότητα επιτυγχάνεται στην ηλικία των 30 ετών περίπου. Μετά από αυτήν την ηλικία, παρατηρείται φυσιολογική ετήσια απώλεια οστικής πυκνότητας περί τα 0.4%. στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, η απώλεια αυτή αυξάνεται μέχρι και 3% κάθε χρόνο.
Είναι σημαντική η ενίσχυση των οστών από πολύ νεαρή ηλικία. Όσο πιο ισχυρά είναι τα οστά σας πριν αρχίσει η διαδικασία της απώλειας της οστικής μάζας, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να μειώσετε ή να επιβραδύνετε την εκδήλωση της οστεοπόρωσης.

Παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη οστεοπόρωσης
Φύλο – οι γυναίκες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο.
Ηλικία – ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία.
Μέγεθος σκελετού – άτομα με μικρό, λεπτό σκελετό αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο.
Φυλή – Οι Καυκάσιες και οι Ασιάτισσες γυναίκες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τις Αφροαμερικανές και τις Ισπανοαμερικανές.
Οικογενειακό ιστορικό – διατρέχετε μεγαλύτερο κίνδυνο αν οι γονείς σας είχαν οστεοπόρωση.
Διατροφή – η πρόσληψη χαμηλών ποσοτήτων ασβεστίου και βιταμίνης D αυξάνουν τον κίνδυνο.
Το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο.
Η υπερβολική κατανάλωση οινοπνευματωδών αυξάνει τον κίνδυνο.
Φυσική κατάσταση – άτομα που κάνουν καθιστική ζωή διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο.
Φάρμακα – η μακροχρόνια λήψη φαρμάκων όπως τα κορτικοστεροειδή αυξάνει τον κίνδυνο.

Στάδια της οστεοπόρωσης
Η οστεοπόρωση εμφανίζεται σιωπηλά και συνήθως δεν γίνεται αντιληπτή παρά μόνο μετά την εκδήλωση κατάγματος σε μεγαλύτερη ηλικία.
Ήπια οστεοπόρωση: Αργή απώλεια οστικής πυκνότητας που συχνά δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα και περνάει απαρατήρητη.
Μέτρια οστεοπόρωση: Εμφανίζεται συνήθως μετά την εμμηνόπαυση, η οστική μάζα μειώνεται. το σπογγώδες οστούν γίνεται πιο πορώδες και πιο εύθρυπτο, καθιστώντας τα οστά πιο αδύναμα στη σπονδυλική στήλη, το ισχίο και τον καρπό.
Σοβαρή οστεοπόρωση: Η απώλεια της οστικής μάζας που παρατηρείται κατά την σοβαρή οστεοπόρωση προκαλεί δομική διαταραχή του οστού. Συχνά, η σοβαρή οστεοπόρωση οδηγεί σε κατάγματα ακόμη και χωρίς να προηγηθεί πτώση.
Κατά την πάροδο του χρόνου, η απώλεια οστικής μάζας αλλοιώνει την οστική δομή. Στην περίπτωση της σπονδυλικής στήλης, οι σπόνδυλοι μπορεί να παραμορφωθούν, ασκώντας πίεση στους μεσοσπονδύλιους δίσκους, προκαλώντας έτσι ενόχληση και μείωση των κινήσεων που μπορεί να πραγματοποιήσει ο ασθενής.

Παθολογικά Κατάγματα
Όταν ακούμε ότι ένα άτομο έπαθε κάποιο κάταγμα, συνήθως υποθέτουμε πως αυτό συνέβη λόγω άσχημης πτώσης. Αυτό όμως, δεν ισχύει πάντα.
Ένα παθολογικό κάταγμα συμβαίνει σε ένα δομικά αδύναμο οστούν. Σε αυτήν την περίπτωση το κάταγμα προκαλείται επειδή ο οστική δομή έχει αλλοιωθεί τόσο, ώστε να μην είναι δυνατόν να υποστηρίξει το βάρος και τις κινήσεις του σώματος. Αν συμβεί αυτό, τα οστά μπορούν να υποστούν κατάγματα χωρίς εξωτερικά αίτια.
Ένα παράδειγμα είναι αυτό του φταρνίσματος ή του βήχα που μπορούν να προκαλέσουν την σύνθλιψη ενός σπονδύλου. Ή ακόμη, ένα οστούν μπορεί να υποστεί κάταγμα κατά τη διάρκεια της βάδισης, και ο πάσχων να οδηγηθεί σε πτώση. Τότε το κάταγμα έχει προκαλέσει την πτώση, και όχι το αντίστροφο.
Η οστεοπόρωση είναι ένα από τα πρώτα αίτια των παθολογικών καταγμάτων. Άλλοι λόγοι περιλαμβάνουν όγκους, λοιμώξεις των οστών και κληρονομικά οστικά νοσήματα.
Στις σοβαρές περιπτώσεις οστεοπόρωσης, το αποδυναμωμένο σπογγώδες τμήμα του οστού επηρεάζει το ρόλο του σκελετού αναφορικά με την ικανότητα στήριξης του σώματος. Το αποτέλεσμα είναι η εμφάνιση καταγμάτων χωρίς εξωτερικά αίτια, ή κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων που σε άλλη περίπτωση θα θεωρούνταν φυσιολογικές.

Προληπτικός Έλεγχος
Καθώς δεν υπάρχουν πρώιμα συμπτώματα ή προειδοποιητικά σημεία της οστεοπόρωσης, είναι σημαντικό να γίνεται έλεγχος σε άτομα υψηλού κινδύνου. Συνιστάται εάν:
Είστε γυναίκα άνω των 65 ετών
Έχετε υποστεί κάποιο κάταγμα
Έχετε κάποια πάθηση της σπονδυλικής στήλης
Χρησιμοποιείτε φάρμακα όπως κορτικοστεροειδή
Πάσχετε από Σ. Διαβήτη τύπου 1, ηπατική ή νεφρική ανεπάρκεια, ή νόσο του θυρεοειδούς αδένα
Έχετε οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης
Είχατε εμμηνόπαυση σε νεαρή ηλικία
Μια απλή ακτινογραφία μπορεί να δείξει μόνο προχωρημένη οστεοπόρωση, συνεπώς, δεν αποτελεί αξιόπιστο εργαλείο ελέγχου. Αντί αυτής χρησιμοποιείται η μέθοδος απορροφησιομετρίας διπλοενεργιακής δέσμης ακτίνων Χ (DXA). Η εξέταση αυτή χρησιμοποιεί ενισχυμένες ακτίνες Χ για να μετρήσει την οστική πυκνότητα σε σπονδυλική στήλη, ισχίο και καρπό. Η DXA είναι ιδιαίτερα χρήσιμη εφόσον τα εν λόγω σημεία είναι τα πιθανότερα να πληγούν από οστεοπόρωση. Η εξέταση μπορεί να επαναλαμβάνεται όσο το άτομο μεγαλώνει, ώστε να παρακολουθούνται οι αλλαγές της οστικής πυκνότητας.

Δεδομένα και συμβουλές για Υγιή Οστά
10 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν οστεοπόρωση, 68% είναι γυναίκες.
34 εκατομμύρια έχουν χαμηλή οστική πυκνότητα κι έχουν υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης οστεοπόρωσης.
Μια στις δύο γυναίκες και ένας στους τέσσερις άντρες ηλικίας άνω των 50 έχουν υποστεί τουλάχιστον ένα οστεοπορωτικό κάταγμα.
Η οστεοπόρωση ευθύνεται για 1.5 κατάγματα ετησίως, συμπεριλαμβανομένων 300,000 ισχιακών καταγμάτων, 700,000 σπονδυλικών καταγμάτων και 250,000 καταγμάτων του καρπού.
Η υγιεινή διατροφή που περιλαμβάνει ποσότητες ασβεστίου και βιταμίνης D, όπως τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα πορτοκάλια, συμβάλλουν στην προστασία από την οστεοπόρωση.
Λαμβάνετε συμπληρώματα ασβεστίου.
Διατηρείστε σε καλή φυσική κατάσταση – συνιστάται η ήπια καθημερινή άσκηση για 30 λεπτά τουλάχιστον.
Μην καπνίζετε και μην εκτίθεστε σε παθητικό κάπνισμα.
Μην καταναλώνετε υπερβολικές ποσότητες οινοπνευματωδών.